Cảnh báo 6 nhóm bệnh Cơ – xương – khớp thường gặp: Dấu hiệu nhận biết và nguyên nhân từ lối sống

Sự mất cân bằng giữa công việc và cuộc sống, cùng những sai lầm trong sinh hoạt hàng ngày và tập luyện thể thao, là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến các bệnh lý cơ – xương – khớp. Hầu hết các bệnh này đều có thể phòng ngừa được nếu hiểu rõ cơ chế và thay đổi hành vi phù hợp. Dưới đây là 6 nhóm bệnh thường gặp nhất.

Bệnh cột sống do sai tư thế

Vẹo cột sống do ngồi sai tư thế

Tư thế ngồi sai trong thời gian dài (gù lưng, nghiêng cổ, không tựa lưng) gây ảnh hưởng trực tiếp đến cột sống cổ, cột sống lưng, các cơ cạnh cột sống và đĩa đệm. Nhóm bệnh này thường gặp ở nhân viên văn phòng, tài xế, thợ may với biểu hiện đau cổ vai gáy, đau vùng thắt lưng.

Ngoài ra, động tác cúi gập thắt lưng khi mang vác vật nặng, hoặc cúi gập cổ liên tục trong công việc, là nguyên nhân hàng đầu gây thoát vị đĩa đệm và thoái hóa cột sống, từ đó chèn ép các rễ thần kinh tương ứng (đau thần kinh tọa, đau lan xuống chân hoặc tê bì tay).

Thoái hóa khớp

Các giai đoạn thoái hóa khớp

Thoái hóa khớp xảy ra khi sụn khớp bị bào mòn và rách do vận động lặp đi lặp lại nhiều lần hoặc do quá tải cơ học. Đối tượng nguy cơ cao bao gồm: người thừa cân – béo phì (tăng áp lực lên khớp gối, khớp háng), người có sức cơ yếu (cơ không đủ khả năng nâng đỡ khớp), và những người có công việc hoặc thể thao yêu cầu vận động một khớp thường xuyên.

Bệnh Gút

Đau khớp ngón chân cái đột ngột và dữ dội là triệu chứng phổ biến nhất của bệnh gút

Bệnh Gút là hậu quả của rối loạn chuyển hóa purin, thường gặp ở người sử dụng nhiều rượu bia và tiêu thụ lượng lớn chất đạm giàu purin (thịt đỏ, nội tạng động vật, hải sản có vỏ). Tinh thể urat lắng đọng trong khớp gây viêm cấp tính dữ dội, thường khởi phát đột ngột về đêm tại khớp ngón chân cái, cổ chân hoặc khớp gối. Nếu không kiểm soát, bệnh dẫn đến biến dạng khớp, hạt tophi và suy thận.

Loãng xương

Tình trạng loãng xương ở các giai đoạn

Loãng xương là vấn đề lớn trong y học dự phòng. Mật độ xương giảm dần theo tuổi, đặc biệt nhanh ở phụ nữ sau mãn kinh. Hậu quả là nguy cơ gãy xương rất cao khi về già, chỉ sau một chấn thương nhẹ (gãy cổ xương đùi, gãy cột sống, gãy cổ tay). Nguyên lý phòng ngừa được ví như “tiết kiệm trong ngân hàng”: bổ sung đủ canxi và vitamin D từ sớm, tập thể dục chịu lực thường xuyên để đạt mật độ xương đỉnh cao ở tuổi 30.

Bệnh lý gân – cơ – bao gân

Hội chứng ống cổ tay gây chèn ép dây thần kinh giữa tại cổ tay, gây đau, tê bì, và yếu bàn tay

Các bệnh lý này phát sinh do cử động lặp đi lặp lại trong công việc hoặc thể thao, sử dụng dụng cụ sai tư thế, hoặc hoạt động quá mức. Thường gặp:

• Hội chứng ống cổ tay (tê bì ngón cái, trỏ, giữa).
• Viêm mỏm trên lồi cầu ngoài (tennis elbow).
• Viêm bao gân, viêm ròng rọc ngón (ngón tay lò xo).

Chấn thương cơ – xương – khớp do thể thao

Rách sụn chêm đầu gối

Các môn thể thao cường độ cao và rất cao (CrossFit, marathon, bóng đá, võ thuật) tiềm ẩn nguy cơ chấn thương nặng: rách dây chằng (đặc biệt dây chằng chéo trước gối), đứt gân Achille, rách sụn chêm, gãy xương do stress, trật khớp. Nguyên nhân chính: khởi động không kỹ, tăng cường độ đột ngột, phục hồi không đúng cách.

10 nguyên tắc vàng nhận biết sớm bệnh xương khớp

Bệnh lý cơ xương khớp hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu chúng ta có ý thức bảo vệ từ sớm. Dưới đây là 10 dấu hiệu cảnh báo sớm – hãy coi đó là “kim chỉ nam” để bảo vệ hệ vận động của chính mình:

1. Đau khớp kéo dài trên 3 tuần mà không rõ nguyên nhân. Đây không còn là đau thông thường, mà là tín hiệu của một bệnh lý mạn tính đang ủ bệnh.
2. Cứng khớp buổi sáng kéo dài hơn 60 phút. Nếu bạn thức dậy và cảm thấy khớp như bị “bó chặt”, phải vận động một lúc mới mềm ra, đó có thể là dấu hiệu của viêm khớp dạng thấp hoặc thoái hóa khớp giai đoạn sớm.
3. Sưng, nóng, đỏ tại một khớp – đặc biệt nếu xuất hiện đột ngột về đêm. Đây là dấu hiệu kinh điển của viêm khớp cấp, thường gặp nhất là bệnh Gút hoặc viêm khớp nhiễm trùng.
4. Tê bì, kiến bò ở tay hoặc chân. Đừng chủ quan cho rằng đó chỉ do “ngủ sai tư thế”. Tê bì kéo dài có thể là biểu hiện của thoát vị đĩa đệm chèn ép rễ thần kinh hoặc hội chứng ống cổ tay.
5. Yếu cơ hoặc teo cơ bất thường. Nếu bạn thấy tay hoặc chân mình yếu đi rõ rệt, hoặc cơ bị nhỏ lại so với bên còn lại, đó là dấu hiệu của một bệnh lý thần kinh cơ hoặc chèn ép rễ thần kinh mức độ nặng.
6. Lục cục, vướng víu trong khớp khi cử động. Âm thanh lạo xạo không phải lúc nào cũng vô hại. Nó có thể là dấu hiệu của sụn khớp đang bị bào mòn và gai xương đang hình thành.
7. Gãy xương sau một chấn thương rất nhẹ, chẳng hạn chỉ té ngã tại chỗ hoặc va vào cạnh bàn. Đây là dấu hiệu đỏ của loãng xương nặng – cần đo mật độ xương ngay lập tức.
8. Đau tái diễn ở cùng một vị trí sau mỗi lần thực hiện một động tác lặp lại. Nếu mỗi lần gõ máy tính hoặc chơi cầu lông bạn đều bị đau khuỷu tay, đó có thể là viêm gân hoặc viêm bao gân – hãy nghỉ ngơi và điều chỉnh kỹ thuật.
9. Biến dạng khớp – khớp sưng to, lệch trục so với bình thường. Lúc này bệnh đã tiến triển nặng, có thể cần can thiệp phẫu thuật.
10. Tiền sử gia đình có người bị bệnh xương khớp mạn tính. Gút, viêm cột sống dính khớp, thoái hóa khớp có yếu tố di truyền. Nếu trong gia đình có người mắc, bạn cần tầm soát sớm hơn người bình thường

Khi có một hoặc nhiều dấu hiệu trên, cần thăm khám bác sĩ chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Việc điều trị hiệu quả nhất chính là sự kết hợp giữa: Thay đổi lối sống + Chế độ dinh dưỡng + Vận động đúng cách.

(*) Lưu ý: Đối với những trường hợp đau kéo dài hoặc có dấu hiệu thần kinh (tê, yếu), bạn cần sự tư vấn chuyên sâu của bác sĩ chuyên khoa để có phác đồ điều trị hợp lý, tránh tự ý dùng thuốc giảm đau gây hại cho gan, thận và dạ dày

Trung tâm Y khoa Chuyên sâu Viethope

Trung tâm Y khoa Chuyên sâu Viethope

Đối với các bệnh lý cơ – xương – khớp (thoát vị đĩa đệm, viêm khớp dạng thấp, loãng xương, chấn thương thể thao cần phục hồi chức năng), cần có sự can thiệp chuyên sâu tại cơ sở y tế đủ năng lực.

Trung tâm Y khoa Chuyên sâu Viethope là mô hình y tế không gian xanh đầu tiên tại Việt Nam, với thế mạnh:

• Đội ngũ bác sĩ đầu ngành, trong đó có BS.CKII Nguyễn Thái Thành (Từng là Trưởng khoa khớp BV Chấn thương chỉnh hình), BS.CKII Trần Đăng Khoa (Trưởng khoa phẫu thuật Chi Dưới BV Chấn thương chỉnh hình)
• Hệ thống chẩn đoán hiện đại: MRI, CT Scan, đo mật độ xương, siêu âm cơ xương khớp,…
• Phác đồ điều trị cá thể hóa, kết hợp y học hiện thực và phục hồi chức năng.
• Môi trường không gian xanh – giảm căng thẳng, tăng hiệu quả điều trị bệnh mạn tính.

Các dấu hiệu nêu trên không nên bỏ qua. Việc thăm khám sớm bởi bác sĩ chuyên khoa cơ – xương – khớp giúp chẩn đoán chính xác nguyên nhân, tránh điều trị sai hướng và ngăn ngừa biến chứng lâu dài.

Để được tư vấn vui lòng liên hệ Hotline 1800 2290 hoặc đặt lịch khám trực tiếp TẠI ĐÂY!

BS. CKII Nguyễn Thái Thành