CẬP NHẬT THUỐC ĐIỀU TRỊ LOÃNG XƯƠNG MỚI NHẤT

Loãng xương là bệnh lý diễn tiến âm thầm nhưng để lại hậu quả nặng nề. Việc nắm rõ phác đồ điều trị không chỉ giúp bệnh nhân an tâm mà còn phối hợp tốt hơn với bác sĩ để ngăn ngừa gãy xương.

Hiểu đúng về loãng xương

Loãng xương: 8 nhóm yếu tố nguy cơ bạn cần biết

Loãng xương là tình trạng xương bị giảm cả về khối lượng và chất lượng, khiến xương trở nên giòn, yếu và dễ gãy hơn bình thường.

Một sự thật quan trọng cần biết: Hiện tại, chưa có phương pháp điều trị nào có thể chuyển đổi một người loãng xương thành người bình thường. Tuy nhiên, nếu can thiệp sớm, chúng ta hoàn toàn có thể phòng ngừa loãng xương hoặc làm chậm quá trình tiến triển một cách đáng kể.

Với người đã chẩn đoán loãng xương: Thuốc giúp làm chậm tiến triển, giảm nguy cơ gãy xương.
Với người loãng xương thứ phát (do bệnh lý khác hoặc thuốc khác gây ra): Cần điều trị nguyên nhân gốc.
Với người có nguy cơ cao (trẻ em, thanh niên, người dùng corticoid kéo dài): Phòng ngừa là ưu tiên hàng đầu.

Phòng ngừa loãng xương – Nền tảng vững chắc

Phòng ngừa luôn tốt hơn điều trị. Các biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả bao gồm:

Bổ sung đủ canxi và vitamin D mỗi ngày (theo hướng dẫn của bác sĩ).
Tập thể dục đều đặn, đặc biệt các bài tập chịu lực như đi bộ, leo cầu thang, tập tạ nhẹ.
Tránh thuốc lá và hạn chế rượu bia.
Với bệnh nhân dùng corticoid kéo dài: Cần dùng liều thấp nhất có thể, đồng thời bổ sung canxi, vitamin D và theo dõi mật độ xương định kỳ.

Chẩn đoán loãng xương – Đo mật độ xương bằng phương pháp nào?

Hiện nay, phương pháp đo mật độ xương được sử dụng phổ biến nhất là DEXA (hấp thu tia X năng lượng kép). Vị trí đo quan trọng nhất là:

Vùng khớp hông (cổ xương đùi)
Cột sống thắt lưng

Kết quả đo được thể hiện qua chỉ số T-score. Chỉ số T càng thấp, nguy cơ gãy xương càng cao.

Khi nào cần dùng thuốc điều trị loãng xương?

Thang điểm T-score loãng xương

Theo hướng dẫn của Tổ chức Loãng xương Quốc gia Hoa Kỳ (NOF), thuốc điều trị loãng xương nên được chỉ định cho:

Phụ nữ sau mãn kinh và nam giới trên 50 tuổi nếu có:
- Đã từng bị gãy xương cột sống hoặc xương hông (dù do chấn thương nhẹ).
- Chỉ số T-score ≤ -2,5 tại cổ xương đùi hoặc cột sống (sau khi loại trừ nguyên nhân thứ phát).
- Mật độ xương thấp (T-score từ -2,5 đến -1) và nguy cơ gãy xương hông trong 10 năm tới > 3% hoặc nguy cơ gãy xương nặng khác > 20%.

Tất cả bệnh nhân điều trị loãng xương đều cần bổ sung canxi và vitamin D trong suốt quá trình.

Các nhóm thuốc điều trị loãng xương hiện nay

Các thuốc điều trị loãng xương bao gồm:

Bisphosphonates (uống hoặc tiêm)
Điều hòa thụ thể estrogen chọn lọc (SERM)
Calcitonin
Denosumab (tiêm dưới da)
Teriparatide (kích thích tạo xương)

Phác đồ khuyến nghị của Hiệp hội Nội tiết Hoa Kỳ (AACE) 2010:

MỨC ĐỘ ƯU TIÊN	THUỐC
Ưu tiên đầu	Alendronate, Risedronate, Zoledronic acid, Denosumab
Hàng thứ 2	Ibandronate
Hàng thứ 2 hoặc 3	Raloxifene
Hàng thứ 4	Calcitonin
Bệnh nhân nguy cơ rất cao / thất bại với bisphosphonate	Teriparatide

(*) Lưu ý: Không có nghiên cứu nào chứng minh phối hợp từ 2 loại thuốc trở lên giúp giảm tỷ lệ gãy xương tốt hơn dùng 1 loại thuốc.

Loãng xương do dùng thuốc glucocorticoid (corticoid)

Ở bệnh nhân phải dùng corticoid kéo dài:

Alendronate, Etidronate, Risedronate được chấp thuận cho nữ.
Teriparatide và Zoledronic acid được chấp thuận cho cả nam và nữ có nguy cơ gãy xương cao.
Ưu tiên dùng Alendronate generic (biệt dược gốc, giá hợp lý). Nếu chống chỉ định, có thể dùng Etidronate, Risedronate hoặc Zoledronic acid.
Teriparatide chỉ dùng khi bệnh nhân nguy cơ rất cao, đặc biệt có gãy cột sống.

Thời gian điều trị và “nghỉ thuốc” (Drug holiday)

Bisphosphonate có tác dụng kéo dài ngay cả sau khi ngừng thuốc, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ như hoại tử xương hàm hoặc gãy xương đùi không điển hình nếu dùng quá lâu.
Khuyến cáo hiện tại:
- Alendronate, Risedronate, Ibandronate: dùng liên tục tối đa 5 năm, sau đó đánh giá lại.
- Zoledronic acid (tiêm): dùng liên tục tối đa 3 năm, sau đó có thể nghỉ và hiệu quả vẫn duy trì thêm ít nhất 3 năm.

Khi nào cần tiếp tục điều trị sau khi nghỉ?

Bệnh nhân trên 75 tuổi
Đã từng gãy cột sống hoặc xương đùi
Đang dùng corticoid ≥ 7,5mg prednisolone/ngày (hoặc tương đương)
Bị gãy xương do chấn thương nhẹ trong khi điều trị
Chỉ số T-score ≤ -2,5 sau khi nghỉ thuốc

Đánh giá nguy cơ gãy xương

Các bác sĩ thường sử dụng công cụ FRAX để tính nguy cơ gãy xương trong 10 năm tới, dựa trên mật độ xương cổ đùi và các yếu tố nguy cơ cá nhân.

Ngoài ra, nếu các chất đánh dấu chu chuyển xương (xét nghiệm máu hoặc nước tiểu) bất thường kèm mật độ xương giảm, đó là dấu hiệu cần tiếp tục hoặc điều chỉnh phác đồ.

Tóm lược dành cho bạn đọc

VẤN ĐỀ	KHUYẾN NGHỊ
Phòng ngừa	Canxi, vitamin D, tập thể dục, tránh thuốc lá, rượu
Chẩn đoán	Đo mật độ xương DEXA tại hông và cột sống
Khi nào dùng thuốc	T-score ≤ -2,5 hoặc đã gãy xương hoặc nguy cơ cao theo FRAX
Thuốc hàng đầu	Alendronate, Risedronate, Zoledronic acid, Denosumab
Thời gian dùng bisphosphonate	5 năm (uống) / 3 năm (tiêm) – sau đó đánh giá nghỉ thuốc
Không tự ý dùng thuốc	Cần bác sĩ chuyên khoa theo dõi và chỉ định

BS.CKII Nguyễn Thái Thành – Chuyên gia hơn 32 năm kinh nghiệm về chấn thương chỉnh hình & cơ xương khớp

Lời khuyên từ Bác sĩ CKII Nguyễn Thái Thành: “Loãng xương là bệnh mạn tính, nhưng không đáng sợ nếu được phát hiện sớm và quản lý đúng cách. Đừng chờ đến khi gãy xương mới điều trị. Một chế độ dinh dưỡng hợp lý, tập luyện đều đặn và tái khám định kỳ chính là chìa khóa giúp bạn bảo vệ bộ xương của mình suốt cuộc đời.”

Về Trung tâm Y khoa Chuyên sâu VIETHOPE

VIETHOPE tự hào là nơi hội tụ đội ngũ bác sĩ đầu ngành, giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực cơ xương khớp. Nhưng điều làm nên sự khác biệt của VIETHOPE không chỉ nằm ở chuyên môn – đó còn là một trải nghiệm y tế hoàn toàn mới: Mô hình Y tế không gian xanh theo chuẩn Hoa Kỳ đầu tiên tại Việt Nam.

Không còn cảm giác nặng nề, bí bách hay áp lực thường thấy ở các bệnh viện truyền thống, VIETHOPE chào đón bệnh nhân bằng:

Không gian Xanh – Sạch, thiết kế mở, hài hòa với thiên nhiên, giúp người bệnh thư giãn ngay từ những bước chân đầu tiên.
Quy trình khám chữa bệnh theo chuẩn Hoa Kỳ, tôn trọng tối đa thời gian và sự riêng tư của người bệnh.
Đội ngũ chuyên gia hàng đầu: Trực tiếp thăm khám bởi các bác sĩ Cơ xương khớp giàu kinh nghiệm như BS.CKII Nguyễn Thái Thành (Từng là Trưởng khoa khớp BV Chấn thương chỉnh hình), BS.CKII Trần Đăng Khoa (Trưởng khoa phẫu thuật Chi Dưới BV Chấn thương chỉnh hình), giúp đưa ra phác đồ điều trị tối ưu nhất, kết hợp giữa thuốc, dinh dưỡng và vận động.
Hệ thống máy đo mật độ xương thế hệ mới – kết quả nhanh, chính xác, liều tia cực thấp.
Tư vấn chi tiết về chế độ canxi, vitamin D và theo dõi dài hạn.

Để được tư vấn vui lòng liên hệ Hotline 1800 2290 hoặc đặt lịch khám trực tiếp TẠI ĐÂY!

BS.CKII Nguyễn Thái Thành