5 thói quen mỗi sáng tưởng bình thường nhưng có thể ảnh hưởng đến huyết áp

Vừa thức dậy đã bật dậy khỏi giường, uống ngay một ly cà phê hay cầm điện thoại kiểm tra công việc là những thói quen quen thuộc của nhiều người. Tuy nhiên, một số hoạt động vào buổi sáng có thể khiến cơ thể chưa kịp thích nghi sau giấc ngủ, gây chóng mặt, căng thẳng hoặc làm huyết áp thay đổi.

Đặc biệt, ở người đang mắc tăng huyết áp hoặc có huyết áp chưa được kiểm soát tốt, việc duy trì thói quen sinh hoạt phù hợp đóng vai trò quan trọng trong chăm sóc sức khỏe tim mạch.

Vậy 5 thói quen mỗi sáng nào có thể ảnh hưởng đến huyết áp và cần điều chỉnh ra sao?

1. Bật dậy ngay khi vừa mở mắt

Sau một đêm ngủ, cơ thể cần thích nghi khi chuyển từ tư thế nằm sang ngồi rồi đứng. Nếu thay đổi tư thế quá nhanh, một số người có thể gặp tình trạng hạ huyết áp tư thế, gây chóng mặt, choáng váng hoặc mất thăng bằng.

Đây là vấn đề cần lưu ý ở người cao tuổi, người đang sử dụng thuốc hạ huyết áp hoặc những người có nguy cơ hạ huyết áp tư thế.

Thói quen nên duy trì:

• Khi thức dậy, hãy nằm thư giãn trong chốc lát trước khi ngồi dậy.

• Ngồi ở mép giường một lúc để cơ thể thích nghi rồi mới đứng lên.

• Đứng dậy từ từ, đặc biệt khi vừa thức giấc hoặc thường xuyên bị chóng mặt.

• Nếu tình trạng choáng váng tái diễn, hãy trao đổi với bác sĩ để được đánh giá nguyên nhân.

Lưu ý, bật dậy nhanh không nhất thiết khiến huyết áp tăng. Ở một số người, vấn đề có thể là huyết áp giảm tạm thời khi thay đổi tư thế.

2. Uống cà phê khi bụng đói

Cà phê là thức uống quen thuộc giúp nhiều người tỉnh táo vào buổi sáng. Tuy nhiên, caffeine có thể làm huyết áp tăng tạm thời ở một số người, đặc biệt ở người ít sử dụng caffeine, nhạy cảm với chất này hoặc đang khó kiểm soát huyết áp.

Mức độ thay đổi huyết áp phụ thuộc vào lượng caffeine, thói quen sử dụng và phản ứng của từng cá nhân. Việc uống cà phê khi bụng đói không phải nguyên nhân trực tiếp khiến mọi người bị tăng huyết áp, nhưng có thể làm một số người cảm thấy bồn chồn, hồi hộp hoặc khó chịu.

Để sử dụng cà phê hợp lý hơn, bạn nên:

• Theo dõi phản ứng của cơ thể sau khi uống cà phê.

• Hạn chế lượng caffeine nếu nhận thấy huyết áp tăng hoặc xuất hiện hồi hộp, đánh trống ngực.

• Tránh uống quá nhiều cà phê trong thời gian ngắn.

• Trao đổi với bác sĩ về lượng caffeine phù hợp nếu đang điều trị tăng huyết áp.

Nếu cần đo huyết áp để đánh giá chính xác, nên tránh caffeine, hút thuốc và vận động thể lực trong ít nhất 30 phút trước khi đo; đồng thời ngồi nghỉ yên tĩnh khoảng 5 phút và thực hiện đúng hướng dẫn đo huyết áp.

3. Lướt điện thoại ngay khi thức giấc

Kiểm tra email, tin nhắn công việc hoặc đọc những tin tức gây căng thẳng ngay khi vừa thức dậy có thể khiến nhiều người nhanh chóng rơi vào trạng thái lo lắng, vội vàng.

Khi căng thẳng, cơ thể có thể giải phóng các hormone làm tăng hoạt động của hệ thần kinh giao cảm, khiến nhịp tim và huyết áp tăng tạm thời.

Tuy nhiên, không phải cứ sử dụng điện thoại vào buổi sáng là sẽ bị tăng huyết áp. Điều đáng lưu ý là mức độ căng thẳng và cách bạn phản ứng với những thông tin tiếp nhận.

Bạn có thể điều chỉnh bằng cách:

• Dành vài phút thư giãn trước khi kiểm tra tin nhắn và email.

• Tránh xử lý ngay những công việc không khẩn cấp khi vừa thức dậy.

• Thực hiện hít thở chậm, nhẹ nhàng hoặc vận động nhẹ nếu sức khỏe cho phép.

• Duy trì thời gian ngủ và thức dậy tương đối ổn định.

Một khởi đầu ngày mới ít căng thẳng hơn có thể hỗ trợ sức khỏe tinh thần và giúp bạn duy trì lối sống có lợi cho tim mạch.

4. Không uống nước sau khi thức dậy

Trong khi ngủ, cơ thể vẫn mất nước qua hơi thở và mồ hôi. Nếu lượng nước mất đi không được bù đắp, đặc biệt khi thời tiết nóng hoặc cơ thể đang thiếu nước, thể tích tuần hoàn có thể giảm và làm tăng nguy cơ chóng mặt, hạ huyết áp tư thế.

Vì vậy, bổ sung nước phù hợp sau khi thức dậy là một thói quen có ích cho sức khỏe tổng thể. Tuy nhiên, không uống nước ngay khi thức dậy không đồng nghĩa với việc chắc chắn bị tăng huyết áp. Nước cũng không thay thế thuốc điều trị hoặc các biện pháp kiểm soát tăng huyết áp đã được bác sĩ chỉ định.

Thói quen nên duy trì:

• Uống nước theo nhu cầu của cơ thể sau khi thức dậy.

• Bổ sung nước đều đặn trong ngày, đặc biệt khi thời tiết nóng hoặc vận động nhiều.

• Không cố uống quá nhiều nước trong thời gian ngắn.

• Nếu đang mắc bệnh tim, suy thận hoặc được bác sĩ yêu cầu hạn chế dịch, hãy tuân thủ lượng nước được hướng dẫn.

5. Thường xuyên bỏ bữa sáng

Bỏ bữa sáng không đồng nghĩa với việc huyết áp sẽ tăng đột ngột. Tuy nhiên, thói quen ăn uống thất thường có thể khiến một số người mệt mỏi, giảm khả năng tập trung hoặc ăn bù nhiều hơn vào các bữa sau.

Về lâu dài, sức khỏe tim mạch chịu ảnh hưởng bởi tổng thể chế độ ăn, cân nặng, mức độ vận động, chất lượng giấc ngủ và khả năng kiểm soát các yếu tố nguy cơ. Vì vậy, thay vì chỉ tập trung vào việc có ăn sáng hay không, bạn nên chú ý đến chất lượng và tính cân bằng của chế độ ăn.

Để xây dựng thói quen ăn uống có lợi cho huyết áp, bạn nên:

• Duy trì giờ ăn phù hợp với lịch sinh hoạt.

• Ưu tiên rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các nguồn đạm phù hợp.

• Hạn chế thực phẩm chứa nhiều muối, thức ăn chế biến sẵn và các món ăn nhiều chất béo bão hòa.

• Kiểm soát khẩu phần ăn và hạn chế ăn quá nhiều vào cuối ngày.

Một chế độ ăn cân bằng, kết hợp với vận động thường xuyên và kiểm soát cân nặng, có thể góp phần hỗ trợ kiểm soát huyết áp lâu dài.

Huyết áp buổi sáng có gì đáng lưu ý?

Huyết áp thường thay đổi theo nhịp sinh học trong ngày. Ở nhiều người, huyết áp bắt đầu tăng trong những giờ trước và sau khi thức dậy. Tuy nhiên, mức tăng và diễn tiến huyết áp ở mỗi người không giống nhau.

Ở người mắc tăng huyết áp, việc kiểm soát huyết áp vào buổi sáng có ý nghĩa quan trọng, đặc biệt khi chỉ số huyết áp tại nhà thường xuyên cao hoặc chưa đạt mục tiêu điều trị.

Nếu được bác sĩ hướng dẫn theo dõi huyết áp tại nhà, bạn nên:

• Đo vào buổi sáng theo thời điểm và hướng dẫn đã thống nhất với bác sĩ.

• Đi vệ sinh trước khi đo nếu cần, sau đó ngồi nghỉ yên tĩnh ít nhất 5 phút.

• Ngồi tựa lưng, hai bàn chân đặt trên sàn, không bắt chéo chân; đặt cánh tay ngang mức tim.

• Sử dụng máy đo huyết áp bắp tay đã được kiểm định phù hợp và đo theo đúng hướng dẫn.

• Ghi lại kết quả, thời điểm đo và các triệu chứng đi kèm để trao đổi khi tái khám.

Không nên tự ý tăng, giảm hoặc bỏ thuốc hạ huyết áp dựa trên một lần đo đơn lẻ. Nếu huyết áp thường xuyên cao vào buổi sáng, bác sĩ có thể đánh giá lại việc tuân thủ điều trị, thời điểm dùng thuốc và các yếu tố liên quan.

Khi nào cần đi khám vì huyết áp bất thường?

Tăng huyết áp thường không có triệu chứng rõ ràng. Vì vậy, không nên chờ đến khi đau đầu, chóng mặt hoặc hồi hộp mới kiểm tra huyết áp.

Bạn nên chủ động thăm khám nếu:

• Huyết áp đo tại nhà thường xuyên cao hơn mức mục tiêu được bác sĩ khuyến nghị.

• Thường xuyên chóng mặt, choáng váng khi đứng dậy.

• Có bệnh tim mạch, đái tháo đường, bệnh thận hoặc nhiều yếu tố nguy cơ tim mạch.

• Đang sử dụng thuốc hạ huyết áp nhưng chỉ số vẫn chưa được kiểm soát tốt.

Nếu huyết áp đo được từ 180/120 mmHg trở lên, hãy nghỉ yên tĩnh và đo lại sau ít nhất 1 phút. Nếu chỉ số vẫn ở mức này, cần liên hệ nhân viên y tế ngay để được hướng dẫn. Nếu đồng thời xuất hiện đau ngực, khó thở, yếu hoặc tê đột ngột, thay đổi thị lực, khó nói hay lú lẫn, hãy gọi cấp cứu ngay, không chờ huyết áp tự giảm.

VIETHOPE – Đồng hành cùng Quý khách trong hành trình kiểm soát huyết áp

Kiểm soát huyết áp không chỉ phụ thuộc vào thuốc điều trị mà còn gắn liền với những thói quen được duy trì mỗi ngày. Từ cách thức dậy, sử dụng caffeine, quản lý căng thẳng đến chế độ ăn uống và theo dõi huyết áp tại nhà, mỗi yếu tố đều cần được xem xét trong tổng thể sức khỏe của từng người.

Tại Trung tâm Y khoa Chuyên sâu VIETHOPE, Quý khách có thể được thăm khám và tư vấn sức khỏe tim mạch, đánh giá các yếu tố nguy cơ và xây dựng kế hoạch theo dõi phù hợp với tình trạng cá nhân.

Đừng đợi đến khi xuất hiện triệu chứng mới quan tâm đến huyết áp. Chủ động kiểm tra định kỳ, duy trì lối sống lành mạnh và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ là những bước quan trọng để bảo vệ sức khỏe tim mạch lâu dài.

Qúy Khách có nhu cầu đặt lịch khám Tim mạch tại VIETHOPE, vui lòng liên hệ qua hotline 1800 2290 hoặc đặt lịch khám trực tiếp TẠI ĐÂY để được hỗ trợ sắp xếp lịch khám trong thời gian sớm nhất.