NÃO MÔ CẦU B GIA TĂNG TẠI TRƯỜNG HỌC: PHỤ HUYNH CẦN LÀM GÌ ĐỂ BẢO VỆ CON?
Não mô cầu B gia tăng tại trường học: Vì sao phụ huynh cần cảnh giác?
Theo thông tin được cung cấp, Sở Y tế TP.HCM vừa ghi nhận thêm một học sinh 12 tuổi mắc viêm màng não do não mô cầu nhóm B tại Trường THCS Hai Bà Trưng, nâng tổng số ca mắc tại trường lên 4 trường hợp. Bên cạnh đó, một số học sinh khác được xác định dương tính với virus cúm mùa và Rhinovirus.

Thông tin về các ca bệnh trong môi trường học đường khiến nhiều phụ huynh lo lắng về nguy cơ lây nhiễm và cách bảo vệ con. Tuy nhiên, điều quan trọng là giữ bình tĩnh, theo dõi thông báo của cơ quan y tế và chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh, thay vì hoang mang hoặc tự ý sử dụng thuốc cho trẻ.
Viêm màng não do não mô cầu là bệnh nhiễm khuẩn nghiêm trọng, có thể tiến triển nhanh và gây biến chứng nặng nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời. Vì vậy, phụ huynh cần nhận biết những dấu hiệu cảnh báo, hiểu cách phòng ngừa và chủ động trao đổi với bác sĩ về việc tiêm vắc xin phù hợp cho trẻ.
Não mô cầu nhóm B là gì? Bệnh lây truyền như thế nào?

Vi khuẩn Neisseria meningitidis
Não mô cầu là tên gọi của vi khuẩn Neisseria meningitidis. Vi khuẩn này có nhiều nhóm huyết thanh, trong đó nhóm B là một trong những nhóm có khả năng gây bệnh xâm lấn như viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết.
Viêm màng não xảy ra khi lớp màng bao quanh não và tủy sống bị viêm. Trong trường hợp do não mô cầu, bệnh có thể diễn tiến nhanh, gây tổn thương thần kinh, suy đa cơ quan và đe dọa tính mạng. Một số người bệnh dù được điều trị vẫn có thể gặp di chứng lâu dài.
Não mô cầu lây qua đường nào?
Não mô cầu có thể lây truyền qua dịch tiết đường hô hấp hoặc nước bọt khi tiếp xúc gần, đặc biệt trong những tình huống như:
- Sống chung hoặc tiếp xúc gần, kéo dài với người mang vi khuẩn hoặc người mắc bệnh.
- Tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết đường hô hấp của người nhiễm bệnh.
- Sinh hoạt trong môi trường đông người, nơi có điều kiện tiếp xúc gần và dùng chung vật dụng cá nhân.
Trường học là môi trường có nhiều học sinh sinh hoạt cùng nhau mỗi ngày. Vì vậy, việc giữ vệ sinh cá nhân, hạn chế tiếp xúc gần khi có triệu chứng và tuân thủ hướng dẫn của cơ quan y tế có vai trò quan trọng trong phòng ngừa lây nhiễm.
Tuy nhiên, không phải mọi trẻ có biểu hiện ho, sốt hoặc đau họng đều mắc bệnh do não mô cầu. Những triệu chứng này có thể xuất hiện trong nhiều bệnh nhiễm trùng khác nhau. Việc xác định nguyên nhân cần dựa trên thăm khám và đánh giá y khoa.
Dấu hiệu viêm màng não do não mô cầu ở trẻ phụ huynh cần nhận biết
Một trong những đặc điểm đáng lo ngại của bệnh do não mô cầu là khả năng tiến triển nhanh. Các triệu chứng ban đầu có thể không đặc hiệu, dễ nhầm với bệnh nhiễm trùng thông thường. Do đó, phụ huynh cần theo dõi sát tình trạng của trẻ, đặc biệt khi trẻ có biểu hiện bất thường tăng nhanh hoặc toàn trạng xấu đi.
Những dấu hiệu cảnh báo cần chú ý
- Sốt, có thể kèm rét run.
- Đau đầu dữ dội hoặc đau đầu tăng nhanh.
- Cứng cổ, đau cổ hoặc khó cúi đầu.
- Buồn nôn, nôn ói.
- Nhạy cảm với ánh sáng.
- Lừ đừ, khó đánh thức, lú lẫn hoặc thay đổi ý thức.
- Co giật.
- Xuất hiện các chấm hoặc mảng xuất huyết dưới da, đặc biệt khi ban không nhạt màu khi ấn.
Ở trẻ nhỏ, biểu hiện có thể khác với trẻ lớn, chẳng hạn quấy khóc bất thường, bú kém, khó đánh thức hoặc thóp phồng.
Khi trẻ có dấu hiệu nghi ngờ viêm màng não hoặc nhiễm khuẩn huyết do não mô cầu, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở cấp cứu ngay. Không chờ xuất hiện đầy đủ triệu chứng, không đợi phát ban mới đi khám và không tự điều trị tại nhà.
Nếu trẻ chỉ có biểu hiện sốt, ho, đau họng hoặc mệt mỏi, phụ huynh cũng nên theo dõi sát và đưa trẻ đi khám khi cần thiết. Những triệu chứng này không đủ để xác định trẻ có mắc não mô cầu hay không.
Phụ huynh cần làm gì để phòng ngừa não mô cầu B cho trẻ?
Phòng ngừa bệnh cần kết hợp vệ sinh cá nhân, giảm nguy cơ lây nhiễm, theo dõi sức khỏe và tiêm chủng theo khuyến cáo.
1. Hướng dẫn trẻ thực hiện vệ sinh cá nhân
Phụ huynh nên nhắc trẻ rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch, nhất là trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và sau khi ho, hắt hơi. Khi không có điều kiện rửa tay, có thể sử dụng dung dịch sát khuẩn tay phù hợp.
Đồng thời, hướng dẫn trẻ che miệng và mũi khi ho, hắt hơi bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay; bỏ khăn giấy đã sử dụng đúng nơi quy định và vệ sinh tay sau đó.
2. Không dùng chung vật dụng cá nhân
Trẻ không nên dùng chung ly, chai nước, dụng cụ ăn uống hoặc các vật dụng tiếp xúc trực tiếp với nước bọt. Đây là thói quen vệ sinh cần duy trì thường xuyên, không chỉ trong thời điểm có thông tin về ca bệnh.
Gia đình cũng nên giữ không gian sinh hoạt thông thoáng, vệ sinh bề mặt thường xuyên tiếp xúc và hạn chế để trẻ tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng nhiễm trùng đường hô hấp.
3. Cho trẻ nghỉ học khi có triệu chứng bệnh
Nếu trẻ sốt, ho, đau họng hoặc mệt mỏi, phụ huynh nên cho trẻ nghỉ học, theo dõi tình trạng sức khỏe và đưa trẻ đi khám khi cần thiết. Không nên cố cho trẻ đến trường khi đang bệnh, vừa ảnh hưởng đến quá trình hồi phục vừa có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm các tác nhân gây bệnh khác.
Nếu trẻ có tiếp xúc gần với người được xác định mắc bệnh do não mô cầu, phụ huynh cần liên hệ cơ sở y tế hoặc cơ quan y tế địa phương để được hướng dẫn. Người tiếp xúc gần có thể cần dùng kháng sinh dự phòng theo chỉ định, kể cả khi chưa có triệu chứng. Không tự mua kháng sinh cho trẻ.
4. Chủ động tiêm vắc xin phòng não mô cầu
Tiêm chủng là một trong những biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa bệnh do các nhóm não mô cầu được vắc xin bao phủ.
Đối với não mô cầu nhóm B, vắc xin Bexsero được sử dụng để phòng bệnh do vi khuẩn não mô cầu nhóm B gây ra. Việc tiêm vắc xin cần căn cứ vào độ tuổi được cấp phép, tiền sử tiêm chủng, tình trạng sức khỏe và lịch tiêm phù hợp.
Phụ huynh nên trao đổi với bác sĩ để được tư vấn thời điểm tiêm, số liều và khoảng cách giữa các liều theo hướng dẫn hiện hành.
Cần lưu ý, vắc xin Bexsero phòng bệnh do não mô cầu nhóm B, không thay thế các vắc xin phòng những nhóm não mô cầu khác và không phòng ngừa mọi nguyên nhân gây viêm màng não. Tiêm chủng cũng không thay thế việc theo dõi triệu chứng hoặc xử trí y tế khi có dấu hiệu nghi ngờ bệnh.
Vắc xin Bexsero phòng não mô cầu nhóm B tại VIETHOPE
Trước nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm trong môi trường học đường, chủ động tìm hiểu và tiêm chủng đúng lịch là cách giúp phụ huynh xây dựng kế hoạch bảo vệ sức khỏe cho trẻ.
Trung tâm Tiêm chủng VIETHOPE hiện cung cấp vắc xin Bexsero phòng bệnh do não mô cầu nhóm B. Trước khi tiêm, trẻ cần được nhân viên y tế khai thác tiền sử sức khỏe, tiền sử tiêm chủng và đánh giá các yếu tố liên quan để xác định chỉ định phù hợp.
Vì sao phụ huynh có thể lựa chọn tiêm chủng tại VIETHOPE?
Vắc xin có nguồn gốc rõ ràng
VIETHOPE chú trọng kiểm soát nguồn gốc vắc xin và quy trình bảo quản theo yêu cầu chuyên môn. Vắc xin cần được bảo quản, vận chuyển và sử dụng đúng điều kiện quy định để duy trì chất lượng.
Thăm khám trước tiêm, theo dõi sau tiêm
Trẻ được đánh giá tình trạng sức khỏe trước khi tiêm và theo dõi sau tiêm theo quy trình chuyên môn. Phụ huynh được hướng dẫn cách chăm sóc trẻ và nhận biết những phản ứng cần lưu ý sau tiêm chủng.
Không gian y tế xanh, thân thiện với trẻ
VIETHOPE phát triển mô hình y tế không gian xanh với khuôn viên rộng 10.900 m², tỷ lệ phủ xanh với hơn 1.000 thực vật được nuôi dưỡng. Không gian được thiết kế theo định hướng tạo cảm giác thoải mái, góp phần giúp trẻ và gia đình có trải nghiệm chăm sóc sức khỏe nhẹ nhàng hơn.
Hỗ trợ đặt lịch, thuận tiện cho gia đình
Phụ huynh có thể liên hệ VIETHOPE để được tư vấn thông tin về vắc xin, lịch tiêm và các bước cần chuẩn bị trước khi đưa trẻ đến tiêm chủng.
Khi nào cần đưa trẻ đi khám hoặc liên hệ cơ quan y tế?
Phụ huynh nên đưa trẻ đi khám nếu trẻ có triệu chứng bất thường kéo dài, diễn tiến nặng hơn hoặc khiến gia đình lo ngại. Đặc biệt, khi xuất hiện sốt kèm đau đầu dữ dội, cứng cổ, nôn ói nhiều, lừ đừ, co giật hoặc ban xuất huyết, cần đưa trẻ đến cơ sở cấp cứu ngay.
Nếu trẻ là người tiếp xúc gần với ca bệnh não mô cầu đã được xác định, phụ huynh không nên chờ trẻ có triệu chứng mới tìm tư vấn. Hãy chủ động liên hệ cơ sở y tế để được đánh giá nguy cơ và hướng dẫn biện pháp dự phòng phù hợp.
Trong trường hợp trường học hoặc cơ quan y tế có thông báo về ca bệnh, gia đình cần theo dõi hướng dẫn chính thức, phối hợp thực hiện các biện pháp kiểm soát dịch và tránh chia sẻ thông tin chưa được xác minh.
Câu hỏi thường gặp về não mô cầu B ở trẻ em
1. Não mô cầu B có nguy hiểm không?
Có. Vi khuẩn não mô cầu nhóm B có thể gây viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết. Bệnh có khả năng tiến triển nhanh, vì vậy cần phát hiện và điều trị kịp thời khi xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ.
2. Trẻ đã tiêm Bexsero có cần phòng ngừa bằng các biện pháp khác không?
Có. Tiêm Bexsero giúp phòng bệnh do não mô cầu nhóm B, nhưng không thay thế vệ sinh cá nhân, hạn chế tiếp xúc gần với người bệnh, theo dõi triệu chứng và các biện pháp phòng ngừa khác. Vắc xin này cũng không phòng tất cả các nhóm não mô cầu hoặc mọi nguyên nhân gây viêm màng não.
3. Trẻ có triệu chứng sốt, ho, đau họng có phải mắc não mô cầu không?
Không thể kết luận chỉ dựa vào các triệu chứng này. Sốt, ho và đau họng có thể do nhiều tác nhân gây bệnh. Phụ huynh nên theo dõi tình trạng của trẻ, đưa trẻ đi khám khi cần và cấp cứu ngay nếu xuất hiện dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng.
3. Khi trẻ tiếp xúc gần với người mắc não mô cầu, phụ huynh cần làm gì?
Hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc cơ quan y tế địa phương càng sớm càng tốt để được đánh giá mức độ tiếp xúc. Một số trường hợp tiếp xúc gần cần dùng kháng sinh dự phòng theo chỉ định; việc này không nên tự thực hiện tại nhà.
4. Tiêm vắc xin Bexsero có cần bác sĩ tư vấn trước không?
Có. Nhân viên y tế cần đánh giá độ tuổi, tiền sử tiêm chủng, tình trạng sức khỏe và các yếu tố liên quan để xác định chỉ định, lịch tiêm phù hợp cũng như hướng dẫn theo dõi sau tiêm.
Chủ động phòng ngừa não mô cầu B cho trẻ cùng VIETHOPE
Não mô cầu nhóm B có thể gây ra những bệnh lý nghiêm trọng, nhưng phụ huynh có thể chủ động giảm nguy cơ cho trẻ bằng cách duy trì vệ sinh cá nhân, theo dõi sức khỏe, thực hiện hướng dẫn của cơ quan y tế và tìm hiểu lịch tiêm chủng phù hợp.
Đừng đợi đến khi xuất hiện ca bệnh trong gia đình mới quan tâm đến việc phòng ngừa. Nếu Quý khách đang tìm hiểu vắc xin Bexsero cho trẻ, hãy liên hệ Trung tâm Tiêm chủng VIETHOPE qua hotline 1800 2290 hoặc đặt lịch khám TẠI ĐÂY để được tư vấn về chỉ định và lịch tiêm phù hợp.