BẠN CÓ BIẾT: NGUY CƠ TÁI PHÁT ĐỘT QUỴ TRONG 5 NĂM ĐẦU LÊN TỚI 25%?

Đột quỵ là tình trạng cấp cứu nguy hiểm có thể gây tổn thương não, ảnh hưởng đến khả năng vận động, ngôn ngữ, nhận thức và chất lượng cuộc sống. Đáng lưu ý, người đã từng bị đột quỵ có nguy cơ tiếp tục gặp biến cố này nếu các yếu tố nguy cơ chưa được kiểm soát tốt.

Theo số liệu được nêu trong nội dung truyền thông của Hiệp hội Đột quỵ Hoa Kỳ (American Stroke Association – ASA), cứ 4 người từng bị đột quỵ thì có khoảng 1 người có thể gặp đột quỵ tái phát trong vòng 5 năm. Con số này cho thấy tầm quan trọng của việc chủ động dự phòng và theo dõi sức khỏe lâu dài sau đợt đột quỵ đầu tiên.

Đột quỵ tái phát có thể khiến tình trạng sức khỏe trở nên nghiêm trọng hơn, làm tăng nguy cơ khuyết tật và gây khó khăn cho quá trình phục hồi. Vì vậy, việc chăm sóc sau đột quỵ không chỉ dừng lại ở giai đoạn điều trị cấp tính mà cần tiếp tục bằng kế hoạch kiểm soát yếu tố nguy cơ phù hợp với từng người bệnh.

Ba giải pháp giúp phòng ngừa đột quỵ tái phát

1. Xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học

Chế độ ăn uống có vai trò quan trọng trong việc kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu và sức khỏe hệ tim mạch. Người từng bị đột quỵ nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để xây dựng chế độ ăn phù hợp với tình trạng sức khỏe và các bệnh lý đi kèm.

Ưu tiên thực phẩm có lợi cho tim mạch

Chế độ ăn theo hướng Địa Trung Hải là một lựa chọn có lợi cho sức khỏe tim mạch, tập trung vào rau xanh, trái cây, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt, cá, các loại hạt và dầu thực vật như dầu olive. Đồng thời, nên hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, thịt chế biến, chất béo bão hòa và đồ uống chứa nhiều đường.

Cách ăn này góp phần hỗ trợ kiểm soát những yếu tố nguy cơ liên quan đến đột quỵ. Tuy nhiên, chế độ dinh dưỡng cần được điều chỉnh theo bệnh nền, khả năng nuốt và nhu cầu phục hồi của từng người bệnh.

Kiểm soát lượng muối trong khẩu phần

Tiêu thụ quá nhiều muối có thể làm tăng huyết áp – một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng của đột quỵ. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị người trưởng thành tiêu thụ dưới 2.000 mg natri mỗi ngày, tương đương dưới 5 g muối mỗi ngày từ tất cả các nguồn thực phẩm.

Người bệnh nên hạn chế thực phẩm muối chua, đồ hộp, mì ăn liền, thức ăn nhanh và các loại nước chấm có hàm lượng muối cao. Mức hạn chế cụ thể cần được cá thể hóa theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Hạn chế chất béo bão hòa và đường tinh chế

Nên giảm sử dụng mỡ động vật, thịt nhiều mỡ, nội tạng, bánh kẹo ngọt và đồ uống có đường; thay vào đó, ưu tiên nguồn đạm phù hợp, chất béo không bão hòa và thực phẩm giàu chất xơ. Những thay đổi này hỗ trợ kiểm soát cholesterol, đường huyết và nguy cơ xơ vữa động mạch.

2. Duy trì lối sống lành mạnh

Bên cạnh dinh dưỡng, các thói quen sinh hoạt hằng ngày cũng góp phần kiểm soát nguy cơ đột quỵ tái phát.

Vận động thể chất phù hợp với khả năng phục hồi

Vận động đều đặn giúp cải thiện sức khỏe tim mạch, hỗ trợ kiểm soát huyết áp và duy trì chức năng vận động. Người bệnh có thể bắt đầu bằng những hoạt động phù hợp như đi bộ chậm, bài tập phục hồi chức năng hoặc các bài tập được chuyên viên hướng dẫn.

Thời lượng và cường độ vận động cần căn cứ vào mức độ di chứng, khả năng giữ thăng bằng, bệnh lý tim mạch và tình trạng sức khỏe hiện tại. Không nên tự tập quá sức hoặc bắt đầu chương trình tập luyện cường độ cao khi chưa được đánh giá phù hợp.

Ngừng hút thuốc và hạn chế rượu bia

Hút thuốc làm tổn thương mạch máu, thúc đẩy quá trình xơ vữa và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch. Người từng bị đột quỵ nên ngừng hút thuốc và tránh tiếp xúc với khói thuốc thụ động.

Rượu bia cũng có thể ảnh hưởng đến huyết áp, nhịp tim và tương tác với một số loại thuốc. Vì vậy, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ về việc sử dụng đồ uống có cồn; không nên xem rượu bia là một phần cần thiết của chế độ sinh hoạt.

Tuân thủ điều trị và duy trì thói quen sinh hoạt ổn định

Người bệnh cần sử dụng thuốc đúng chỉ định, tái khám theo lịch và không tự ý ngừng hoặc thay đổi liều thuốc, kể cả khi cảm thấy sức khỏe đã cải thiện. Việc duy trì giấc ngủ phù hợp, kiểm soát cân nặng và quản lý căng thẳng cũng hỗ trợ quá trình chăm sóc sức khỏe lâu dài.

3. Theo dõi sức khỏe và tái khám định kỳ

Phòng ngừa đột quỵ tái phát cần dựa trên việc xác định nguyên nhân của đợt đột quỵ trước đó và kiểm soát những yếu tố nguy cơ có thể điều chỉnh.

Theo dõi huyết áp, đường huyết và mỡ máu

Tăng huyết áp, đái tháo đường và rối loạn lipid máu đều có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ. Người bệnh nên theo dõi huyết áp tại nhà nếu được hướng dẫn, đồng thời thực hiện xét nghiệm đường huyết, HbA1c hoặc mỡ máu theo chỉ định.

Các chỉ số cần được đánh giá cùng tiền sử bệnh, thuốc đang sử dụng và mục tiêu điều trị riêng của từng người. Không nên tự điều chỉnh thuốc chỉ dựa trên một kết quả đo đơn lẻ.

Tái khám và đánh giá nguy cơ theo chỉ định của bác sĩ

Tùy vào nguyên nhân đột quỵ, bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm hoặc phương tiện chẩn đoán hình ảnh để đánh giá tình trạng mạch máu, tim và những yếu tố liên quan. Không phải tất cả người bệnh đều cần thực hiện cùng một danh mục tầm soát; việc lựa chọn phương pháp cần dựa trên bệnh sử, triệu chứng và kết quả thăm khám.

Tái khám định kỳ giúp đánh giá hiệu quả điều trị, điều chỉnh kế hoạch dự phòng và phát hiện sớm những bất thường cần xử trí.

3. Nhận biết dấu hiệu đột quỵ tái phát để cấp cứu kịp thời

Ngay cả khi đã từng bị đột quỵ và đang điều trị, người bệnh vẫn cần nhận biết những dấu hiệu cảnh báo có thể xuất hiện đột ngột, bao gồm:

• Méo miệng hoặc lệch mặt.
• Yếu, tê hoặc mất vận động đột ngột ở tay hay chân, đặc biệt ở một bên cơ thể.
• Nói khó, nói không rõ hoặc không hiểu lời người khác.
• Mất thị lực hoặc nhìn mờ đột ngột.
• Chóng mặt dữ dội, mất thăng bằng hoặc khó phối hợp động tác xuất hiện bất ngờ.
• Đau đầu dữ dội đột ngột không rõ nguyên nhân.

Khi xuất hiện một trong những dấu hiệu trên, cần gọi cấp cứu ngay và ghi nhớ thời điểm khởi phát triệu chứng. Không chờ triệu chứng tự hết, không tự lái xe đến bệnh viện và không tự ý dùng thuốc, đặc biệt là thuốc chống đông hoặc aspirin, khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế.

4. Chủ động phòng ngừa đột quỵ tái phát tại VIETHOPE

Sau đột quỵ, mỗi người bệnh cần một kế hoạch theo dõi phù hợp với nguyên nhân gây bệnh, các yếu tố nguy cơ và khả năng phục hồi. Việc kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu, tuân thủ điều trị và tái khám đúng lịch là những phần quan trọng của chiến lược dự phòng lâu dài.

Tại Trung tâm Y khoa Chuyên sâu VIETHOPE, người bệnh có thể được thăm khám và tư vấn theo nhu cầu sức khỏe, kết hợp đánh giá lâm sàng với các phương tiện chẩn đoán hình ảnh như MRI và CT khi có chỉ định. Bác sĩ sẽ căn cứ vào tình trạng cụ thể để đề xuất hướng theo dõi, kiểm tra hoặc điều trị phù hợp.

Với định hướng lấy người bệnh làm trung tâm và chú trọng trải nghiệm chăm sóc, VIETHOPE hướng đến đồng hành cùng người bệnh trong hành trình chủ động quản lý sức khỏe sau đột quỵ.

Đừng chờ đến khi xuất hiện dấu hiệu bất thường mới quan tâm đến nguy cơ tái phát. Nếu Quý khách hoặc người thân có tiền sử đột quỵ, hãy chủ động trao đổi với bác sĩ về kế hoạch theo dõi và dự phòng phù hợp.

Qúy Khách có nhu cầu đặt lịch tầm soát đột quỵ tại VIETHOPE, vui lòng liên hệ qua hotline 1800 2290 hoặc đặt lịch khám trực tiếp TẠI ĐÂY để được hỗ trợ sắp xếp lịch khám trong thời gian sớm nhất.