4 CÁCH KIỂM SOÁT CHOLESTEROL MÁU ĐỂ PHÒNG NGỪA BỆNH TIM MẠCH

Cholesterol là một chất béo cần thiết cho cơ thể, tham gia cấu tạo màng tế bào, sản xuất hormone, vitamin D và acid mật. Tuy nhiên, khi cholesterol trong máu tăng cao, đặc biệt là LDL-cholesterol (cholesterol “xấu”), chất này có thể tích tụ trong thành động mạch, thúc đẩy quá trình xơ vữa và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch.

Điều đáng lưu ý là cholesterol cao thường không gây ra triệu chứng rõ ràng. Nhiều người chỉ phát hiện rối loạn lipid máu khi xét nghiệm sức khỏe định kỳ hoặc sau khi đã xuất hiện biến cố tim mạch.

Vậy làm thế nào để kiểm soát cholesterol máu và chủ động bảo vệ sức khỏe tim mạch? Dưới đây là 4 thay đổi quan trọng mà mỗi người có thể thực hiện.

Cholesterol là gì và vì sao cần kiểm soát?

Cholesterol được cơ thể sản xuất chủ yếu tại gan và cũng được cung cấp từ thực phẩm. Đây là thành phần cần thiết cho nhiều hoạt động của cơ thể.

Trong xét nghiệm lipid máu, các chỉ số thường được quan tâm gồm:

• LDL-cholesterol: thường được gọi là cholesterol “xấu”. LDL tăng cao có liên quan đến quá trình hình thành và phát triển mảng xơ vữa động mạch.
• HDL-cholesterol: thường được gọi là cholesterol “tốt”, tham gia vận chuyển cholesterol từ các mô trở về gan.
• Triglyceride: một dạng chất béo trong máu; tăng triglyceride cũng liên quan đến nguy cơ tim mạch và thường đi kèm với các rối loạn chuyển hóa khác.
• Cholesterol toàn phần: phản ánh tổng lượng cholesterol trong máu.

Kiểm soát cholesterol không chỉ đơn thuần là “giảm cholesterol”, mà cần hướng đến quản lý toàn diện các yếu tố nguy cơ tim mạch, đặc biệt ở người có tăng huyết áp, đái tháo đường, thừa cân – béo phì hoặc tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch sớm.

4 cách kiểm soát cholesterol máu hiệu quả

1. Điều chỉnh chế độ ăn uống

Chế độ ăn là một trong những yếu tố quan trọng có thể tác động đến lipid máu. Để hỗ trợ kiểm soát cholesterol, nên ưu tiên thực phẩm giàu chất xơ, chất béo không bão hòa và các nguồn protein lành mạnh.

Nên tăng cường:

• Rau củ và trái cây: cung cấp chất xơ, vitamin và các hợp chất chống oxy hóa.
• Ngũ cốc nguyên hạt: yến mạch, gạo lứt và các loại ngũ cốc nguyên hạt khác.
• Các loại đậu: đậu xanh, đậu đen, đậu nành…
• Thực phẩm giàu chất xơ hòa tan: yến mạch, các loại đậu, táo, lê…
• Cá giàu omega-3: cá hồi, cá thu và một số loại cá béo khác.
• Chất béo không bão hòa: có trong dầu thực vật, các loại hạt và quả bơ.

Nên hạn chế:

• Thịt đỏ và các loại thịt nhiều mỡ.
• Thực phẩm chiên, rán nhiều dầu mỡ.
• Thịt chế biến sẵn như xúc xích, thịt nguội.
• Bơ, kem và các sản phẩm từ sữa có hàm lượng chất béo bão hòa cao.
• Bánh kẹo, nước ngọt và thực phẩm chứa nhiều đường bổ sung.

Thay đổi chế độ ăn không cần thực hiện quá đột ngột. Quan trọng là duy trì một chế độ ăn cân đối, phù hợp với tình trạng sức khỏe và các yếu tố nguy cơ của từng người.

2. Duy trì cân nặng hợp lý và tăng cường vận động

Thừa cân, béo phì thường đi kèm với những thay đổi bất lợi về lipid máu, chẳng hạn triglyceride tăng và HDL-cholesterol giảm.

Do đó, nếu đang thừa cân hoặc béo phì, giảm cân hợp lý có thể giúp cải thiện hồ sơ lipid và đồng thời hỗ trợ kiểm soát huyết áp, đường huyết.

Bên cạnh chế độ ăn, hãy duy trì hoạt động thể chất thường xuyên.

Có thể bắt đầu bằng những hoạt động đơn giản như:

• Đi bộ nhanh.
• Đạp xe.
• Bơi lội.
• Chạy bộ.
• Các bài tập aerobic.
• Tăng cường vận động trong sinh hoạt hằng ngày.

Mục tiêu phổ biến đối với người trưởng thành là ít nhất 150 phút hoạt động thể lực cường độ vừa mỗi tuần, kết hợp các bài tập tăng cường cơ bắp phù hợp.

Nếu lâu ngày không vận động hoặc đang mắc bệnh tim mạch, nên lựa chọn cường độ tập luyện phù hợp với tình trạng sức khỏe và trao đổi với bác sĩ khi cần thiết.

3. Bỏ thuốc lá và hạn chế các yếu tố làm tăng nguy cơ tim mạch

Hút thuốc lá không chỉ ảnh hưởng đến phổi mà còn gây tổn thương hệ tim mạch. Các chất trong khói thuốc có thể làm tổn thương lớp nội mạc mạch máu, thúc đẩy quá trình xơ vữa và làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối.

Vì vậy, bỏ thuốc lá là một trong những thay đổi quan trọng để giảm nguy cơ tim mạch.

Bên cạnh đó, cần chú ý kiểm soát các yếu tố nguy cơ khác như:

• Tăng huyết áp.
• Đái tháo đường.
• Thừa cân, béo phì.
• Ít vận động.
• Chế độ ăn không lành mạnh.
• Căng thẳng kéo dài.
• Sử dụng rượu bia quá mức.

Kiểm soát cholesterol sẽ hiệu quả hơn khi được thực hiện đồng thời với quản lý toàn diện các yếu tố nguy cơ tim mạch.

4. Kiểm tra mỡ máu định kỳ và điều trị theo chỉ định của bác sĩ

Một trong những vấn đề lớn nhất của cholesterol cao là người bệnh thường không nhận biết được tình trạng này thông qua triệu chứng.

Xét nghiệm lipid máu giúp đánh giá các chỉ số như cholesterol toàn phần, LDL-cholesterol, HDL-cholesterol và triglyceride.

Tần suất kiểm tra phụ thuộc vào tuổi, tình trạng sức khỏe và các yếu tố nguy cơ của từng người.

Đặc biệt, những người có các triệu chứng sau nên được bác sĩ đánh giá nguy cơ tim mạch và xây dựng kế hoạch theo dõi phù hợp.:

• Tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch sớm.
• Tăng huyết áp.
• Đái tháo đường.
• Thừa cân, béo phì.
• Tiền sử bệnh tim mạch hoặc đột quỵ.
• Rối loạn lipid máu trước đó.

Có phải cholesterol cao là phải uống thuốc?

Không phải tất cả trường hợp cholesterol tăng đều cần sử dụng thuốc. Việc điều trị phụ thuộc vào mức LDL-cholesterol, nguy cơ tim mạch tổng thể và các bệnh lý đi kèm.

Khi được chỉ định thuốc hạ lipid máu, người bệnh cần sử dụng đúng liều và tái khám theo hướng dẫn. Không tự ý ngừng thuốc hoặc thay đổi liều, ngay cả khi cảm thấy cơ thể hoàn toàn bình thường.

Khi nào nên kiểm tra cholesterol máu?

Cholesterol cao có thể diễn tiến âm thầm trong nhiều năm. Vì vậy, khám sức khỏe định kỳ và xét nghiệm lipid máu là cách quan trọng để phát hiện sớm những bất thường trước khi xảy ra biến cố tim mạch.

Đặc biệt, nếu bạn có nhiều yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường, béo phì, hút thuốc lá hoặc tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch sớm, việc đánh giá nguy cơ tim mạch càng cần được chú trọng.

Kiểm soát cholesterol là một phần của phòng ngừa bệnh tim mạch

Cholesterol không phải là chất hoàn toàn có hại. Cơ thể cần cholesterol để duy trì nhiều chức năng sinh lý quan trọng. Vấn đề nằm ở sự mất cân bằng lipid máu và nguy cơ tim mạch đi kèm.

Để chủ động bảo vệ sức khỏe, hãy bắt đầu từ 4 việc:

Ăn uống hợp lý – duy trì cân nặng khỏe mạnh – vận động thường xuyên – kiểm tra lipid máu định kỳ.

Nếu cholesterol vẫn tăng dù đã thay đổi lối sống, hoặc bạn thuộc nhóm có nguy cơ tim mạch cao, hãy thăm khám để được bác sĩ đánh giá toàn diện và tư vấn phương án kiểm soát phù hợp.

Chủ động kiểm tra sức khỏe tim mạch tại VIETHOPE

Tại Trung tâm Y khoa Chuyên sâu VIETHOPE, khách hàng có thể tiếp cận các dịch vụ thăm khám và cận lâm sàng nhằm đánh giá sức khỏe tim mạch, chuyển hóa và các yếu tố nguy cơ liên quan.

Việc kiểm tra định kỳ giúp mỗi người hiểu rõ tình trạng sức khỏe của mình, phát hiện sớm bất thường và chủ động xây dựng kế hoạch chăm sóc sức khỏe phù hợp.

Để được tư vấn, Quý Khách vui lòng liên hệ Hotline 1800 2290 hoặc đặt lịch khám trực tiếp  TẠI ĐÂY!

>>Tìm hiểu thêm về các Gói Tầm Soát Tim Mạch TẠI ĐÂY.